از نوع رأی و دارایی‌ها شروع کنید
پیروزی در دعوایی خارج از امارات به‌خودی‌خود موجب وصول وجه از دارایی‌های موجود در امارات نمی‌شود. ابتدا مشخص کنید سند شما حکم دادگاه است یا رأی داوری، بدهکار دقیقاً چه شخصی است و چه اموالی ممکن است برای اجرا در دسترس باشد. حکم علیه یک شرکت، خودبه‌خود اجازه وصول طلب از سهام‌دار آن یا شرکت دیگری در همان گروه را نمی‌دهد. این راهنما به اختلافات خصوصی مدنی و تجاری می‌پردازد.
حکم دادگاه خارجی: معاهده و شرایط قانونی را بررسی کنید
برای اجرا در دادگاه‌های محلی یا فدرال امارات خارج از مناطق مالی آزاد، ابتدا وجود معاهده قابل‌اعمال را بررسی کنید. مواد ۲۲۲ تا ۲۲۵ قانون آیین دادرسی مدنی، چارچوب داخلی را با حفظ مقررات معاهدات مربوط تعیین می‌کنند. ماده ۲۲۲ موضوعاتی مانند عمل متقابل، صلاحیت، ابلاغ و نمایندگی صحیح طرف‌ها، قطعیت حکم و عدم تعارض با احکام امارات و نظم عمومی یا اخلاق حسنه را مطرح می‌کند. احراز این موارد به متن رأی و مدارک پشتیبان نیاز دارد؛ مهر دادگاه خارجی به‌تنهایی کافی نیست.
شرایط قانونی صلاحیت باید متناسب با همان پرونده بررسی شود. اعتراض به رأی یا وجود حکم امارات درباره همان اختلاف نیز ممکن است بر مسیر پیشنهادی اثر بگذارد.
رأی داوری: چارچوبی متفاوت
امارات عضو کنوانسیون نیویورک است. درباره رأی مشمول این کنوانسیون، شرایط شناسایی و اجرا و جهات محدود رد درخواست در کنوانسیون تعیین شده است. بی‌اعتباری موافقت‌نامه داوری، ابلاغ نامناسب یا ناتوانی طرف در ارائه دفاع، تصمیم خارج از حدود ارجاع به داوری، برخی ایرادهای رسیدگی و الزام‌آور نشدن، ابطال یا تعلیق رأی از این جهات‌اند. داوری‌پذیر نبودن موضوع و نظم عمومی نیز اهمیت دارند؛ بنابراین اجرا خودکار نیست.
مقر داوری، موافقت‌نامه و هرگونه رسیدگی برای اعتراض به رأی را بررسی کنید. بدون ارزیابی چارچوب معاهده قابل‌اعمال، فهرست شرایط حکم دادگاه خارجی را عیناً بر رأی داوری اعمال نکنید.
پرونده مستندات قابل استفاده تهیه کنید
پیش از ثبت درخواست، این مدارک را گردآوری کنید:
- حکم دادگاه یا رأی داوری با اصل یا نسخه‌های تصدیق‌شده موردنیاز؛
- مدارک ابلاغ و حسب مورد قطعیت یا الزام‌آور بودن رأی، همراه با جزئیات اعتراض‌ها؛
- موافقت‌نامه داوری برای اجرای رأی داوری و مدارک شناسایی بدهکار و دارایی‌ها؛
- ترجمه‌ها، تصدیق‌ها و مدارک اختیار اقدام، مطابق الزامات دادگاه منتخب.
مرجع و برنامه وصول را مشخص کنید
مرکز مالی بین‌المللی دبی (DIFC) و بازار جهانی ابوظبی (ADGM) چارچوب‌های صلاحیتی و دادرسی خود را دارند؛ شرایط آن‌ها را نباید با یکدیگر یا با دادگاه‌های محلی یا فدرال خارج از این مناطق یکسان دانست. پیش از انتخاب مسیر، صلاحیت دادگاه، محل دارایی‌ها و مراحل بعدی اجرا را بسنجید. شناسایی رأی تضمین نمی‌کند که اموال قابل وصولی وجود داشته باشد. درباره مهلت‌ها، اقدامات تأمینی، هزینه‌ها و مدارک لازم برای رأی خود به‌موقع مشاوره بگیرید.
منابع رسمی
- فرمان قانونی فدرال شماره ۴۲ سال ۲۰۲۲ درباره آیین دادرسی مدنی، با اصلاحات بعدی؛ مواد ۲۲۲ تا ۲۲۵ درباره اجرای احکام و اسناد خارجی و حفظ مقررات معاهدات.
- کنوانسیون نیویورک ۱۹۵۸ درباره شناسایی و اجرای آرای داوری خارجی؛ به‌ویژه مواد ۳ تا ۶، و وضعیت عضویت امارات.
- قانون دبی شماره ۲ سال ۲۰۲۵ درباره محاکم مرکز مالی بین‌المللی دبی؛ دستورالعمل شماره ۱۰ محاکم بازار جهانی ابوظبی درباره اجرا، نسخه تجدیدانتشارشده در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۵. قواعد هر مرجع باید جداگانه بررسی شود.